Dit is met hartseer dat ons die nuus meedeel dat ons kollega, Mario Mahongo van Ned. Geref. Kerk Kimberley-!Xun-Alfa (!Xun-gemeenskap) te Platfontein, Saterdag in ’n motorongeluk oorlede is.
Ds. Mahongo was bo en behalwe leraar van die Ned Geref. Kerk Kimberley-!Xun-Alfa, ook tradisionele leier van die Suid-Afrikaanse !Xun-gemeenskap in die Noord-Kaap, voorsitter van die !Xun Raad van Oudstes, voorsitter van die Suid-Afrikaanse San-instituut en ondervoorsitter van die Suid-Afrikaanse Sanraad.
Mario was ’n formidabele mens en wêreldreisiger – hy het as !Xun afgevaardigde in 1994 die Menseregtekommissie van die Verenigde Nasies toegespreek.
Ek was saam met Mario in Namibië – ons was beide leraars van EGKA (Evangeliese Gereformeerde Kerk in Afrika). Dit was altyd met nostalgie, aan Namibië en die “ou dae”, dat ons mekaar as kollegas kon groet – hy met sy sagte “dun fyn” stem in !Xun en ek in Damara… dit is opgevolg met ’n omhelsing en spontane lag…
Wat baie van ons kollegas in Noord-Kaapland dalk nie weet, is dat Mario, of te wel Kapilolo (sy tradisionele naam), ook ’n draer van die San se mondelinge tradisie was, ’n veteraan voordraer van tradisionele stories en mede-stigter van die Manyeka Arts Trust.
Mario was ’n bobaas storieverteller. “Om jou storie te vertel, maak jou ’n mens omdat jou mens-wees uit jou storie en jou agtergrond kom” het Mario in 2010 aan sy mede storieverteller van meer as twintig jaar, Marlene Winberg gesê.
Ek deel een van die pragtige stories, soos vertel deur Mario – met erkenning aan Marlene Winberg.
The Story of Elephant, Hippo and Hare
Hare was basking in the hot African sun. He planned to plough a patch of earth and plant mealies for his family, but he was too lazy. Half dreaming, Hare conjured up a plan. He grinned and stretched.
Hare hopped into the bush to find Elephant. “Big Man,” Hare said, “Do you want to play a game with me? I bet you I can win you in a game of tug-of-war!”
Elephant laughed at Hare. “You cheeky brat, one tug and you’re a loser!”
“No, just wait here, Big Man Elephant, I will be back with the rope!”
Hare fetched a long, thick rope from a tree and raced to the river, where Hippopotamus was wallowing in the shallows.
“Hey Uncle Hippo, want to play a game with me? I bet you I can win you in a game of tug-of-war!”
Hippo raised his round, big body out of the water and waddled into the mud. “You scrawny little scamp,” Hippo growled, “Pass the rope and I’ll pull you into the river in one tug!”
Hare tied the rope around Hippo’s huge mouth. Hare told Hippo to pull when he hears him call. Hare ran into the bush to tie the other end around Elephant’s long trunk.
“When I say so, Big Man Elephant, you must pull the rope!”
Hare rushed to hide away behind a tree.
“Pull!”
Elephant and Hippo both tugged and pulled with all their might. Stomping and stamping, the two big guys ploughed up the earth as they shoved and pushed along. Their massive bodies slid in the mud, until suddenly… Hippo and Elephant were standing face to face!
The big guys’ voices thundered through the forest as Hippo and Elephant shouted at Hare. How dare he play such a trick on them! Of course, the little trickster hopped away swiftly, jumping and bouncing, disappearing into the forest, faster than fast. When he returned the next day, the earth was ploughed, ready for planting.
And so, Hare lay back against the trunk of a tree, basking in the hot African sun and planning his next trick!
The story walks till here!
In Afrikaans sou ons sê “fluit-fluit my storie is uit”.
Kapilolo, Mario se tradisionele naam, beteken in !Xun “fluitjie”. Mario het vertel dat hulle in die suide van Angola die “fluitjie” (kapilolo) van ’n riet gemaak het. Hulle het die riet aan die een kant gesny en platgedruk, sodat dit ’n geluid (“musiek”) kon maak as jy daarin blaas. Die kapilolo het die roep van ’n jong duiker nageboots wat na sy ma roep – die bokkie is so nadergeroep sodat dit gejag kon word.
Ek sal Noord-Kaapland se Kapilolo se sagte stem mis…
Deur op die volgende skakel te klik kan jy luister hoe Mario bogenoemde storie in Afrikaans vertel: Hasie, Olifant en Seekoei.